âStel aangepaste faciliteiten, zoals vervoersmiddelen voor mensen met een beperking, makkelijker beschikbaarâ. Daarvoor pleit Marcel Post al enkele jaren. âHet moet voor mensen veel makkelijker worden om met onafhankelijk vervoer zoals een aangepaste auto, handbike of elektrische rolstoel op pad te kunnen. Het draagt bij aan de participatie in de maatschappij en het levert een grote meerwaarde op de gezondheid en de kwaliteit van levenâ, aldus Post.
Marcel Post is bijzonder hoogleraar Revalidatiegeneeskunde, in het bijzonder revalidatie van mensen met een dwarslaesie bij het Centrum voor Revalidatie van het UMC Groningen, daarnaast is hij als senior onderzoeker bij het Kenniscentrum Revalidatiegeneeskunde Utrecht betrokken. In 2018 deed hij onderzoek naar welke omgevingsfactoren het maatschappelijk functioneren van oud-revalidanten met een dwarslaesie belemmeren. Ruim 260 mensen uit drie verschillende revalidatiecentra deden mee. Wat waren de conclusies?
Weer en vervoer
Van de 14 omgevingsfactoren in de vragenlijst blijkt âhet klimaatâ verrassend genoeg de meest genoemde belemmerende factor. âWel herkenbaarâ, zegt Marcel, âwant het is erg vervelend om met een rolstoel door de regen te rijden, of als het heet is in de volle zon te zitten. Overigens is dit onderzoek in veel verschillende landen gedaan en in alle landen komt âhet klimaatâ als belangrijk punt naar vorenâ.
Direct daaronder stonden toegankelijkheid van openbare en andere gebouwen en vervoer over langere afstanden heel hoog op de lijst van meest belemmerende factoren. âIedereen heeft daar wel een beeld bijâ, gaat Marcel verder. âNiet werkende rolstoelliften, in- en uitstappen van trein of bus. Niet of alleen met veel moeite in een restaurant of theater kunnen komen. Ook even op bezoek bij vrienden werd opgegeven als uitdaging. Thuis heeft iedereen een aangepaste leefomgeving, maar bij familie of vrienden is dat niet zo. Dan ben je wel erg aangewezen op de faciliteiten en ruimtes die daar zijnâ.
Wat kunnen we er aan doen?
In de revalidatie gaat het om zoveel mogelijk zelfredzaam terug te keren in de maatschappij. Hierin ligt de belangrijkste focus op âde eigen leefomgevingâ. âWe weten dat hoe actiever mensen zijn, hoe beter zij zich voelen en dus een betere kwaliteit van leven ervaren. Een revalidatie-instelling kan alleen weinig doen aan omgevingsfactoren zoals vervoer en toegankelijkheid. Met de conclusies uit het onderzoek in 2018 is Dwarslaesie Organisatie Nederland in gesprek gegaan met andere patiĂ«ntenverenigingen, en de algemene kanalen voor gehandicaptenbeleid. Dit probleem is immers niet iets van alleen dwarslaesie patiĂ«nten.â
Lange adem
âIk heb niet de illusie dat we dit probleem makkelijk opgelost hebben. We praten er al ruim 35 jaar overâ, aldus Marcel. âHet is ook wel een lastige discussie. In de toegankelijkheid van een stad wil je de authenticiteit van een oude stadskern bewaren. Dat begrijp ik ook, maar als het gaat om de ârechten van de mensâ, moet toch iedereen toegang hebben. Ik vind het dan ook belangrijk om faciliteiten zoals een aangepaste auto, een handbike of rolstoel met elektrische duwondersteuning beter beschikbaar te krijgen. Dan behoudt de persoon om wie het gaat ook eigen regie en is de zelfredzaamheid veel groter. Alleen maar voordelen.â
Vijf jaar later
âDit najaar gaan we hetzelfde onderzoek weer doen. We kijken wat er in de afgelopen vijf jaar veranderd is in de ervaren belemmeringen. Afhankelijk van de uitkomsten gaan we weer in gesprek met patiĂ«ntenverenigingen en anderen om met een gezamenlijke stem naar buiten te gaan om die faciliteiten die de kwaliteit van leven verbeteren makkelijker beschikbaar te makenâ, sluit Marcel Post zijn pleidooi af.