Zitten: controleer kussen én houding
Een goed zitkussen helpt om de druk over je zitvlak te verdelen. Controleer daarom regelmatig of je kussen nog goed werkt. “Heb je een luchtkussen, zoals een ROHO-kussen? Controleer liefst dagelijks of het nog voldoende hard is en niet lek is. Kijk ongeveer maandelijks of het opnieuw op druk gebracht moet worden. Een schuimkussen wordt vaak jaarlijks gecontroleerd of vervangen. Een ROHO-kussen kan in principe langer meegaan, zolang het goed functioneert en niet lek is.*” zegt Carola.
Esther vult aan: “Kijk ook naar je houding. Zijn je benen en voeten goed ondersteund? Zit je stabiel? Is de druk verdeeld over je hele zitvlak? Je kunt een goed kussen hebben, maar je houding blijft minstens zo belangrijk. Goed zitten helpt om de druk beter te verdelen.” Denk ook aan andere momenten waarop je zit. Controleer bijvoorbeeld je douchestoel en zorg dat je niet op een hard stuk zit .
Liggen: check je matras
Ook in bed kan langdurige druk de huid beschadigen. Controleer daarom regelmatig of je matras nog goed functioneert. “Een gewoon matras gaat gemiddeld ongeveer tien jaar mee.* Heb je een luchtmatras? Controleer dan of het nog goed op druk blijft en let op signalen van lekkage. Heb je een onverwachte natte plek in bed, dan ben je eigenlijk te laat. Dan heb je al een wond”, aldus Carola
Let ook op wrijving bij het verplaatsen in bed. De dames geven een belangrijk tip. “Probeer niet met je huid over het matras te schuiven. Als je rechtop in bed wil gaan zitten; begin in bed altijd eerst met je voeten ophoog te zetten en daarna pas je bovenlijf. Als je weer wilt gaan liggen, éérst je bovenlijf en dan pas je benen. Druk en wrijving zijn een slechte combinatie voor de huid”, zegt Esther “Juist met kleine aanpassingen bij het zitten en liggen kun je daar rekening mee houden.”
Toch een rood plekje of wond?
Zie je roodheid, verkleuring of een wondje? Haal dan als eerste de druk van die plek. Pleisters en andere middelen kunnen helpen om de huid of wond te beschermen, maar nemen de oorzaak niet weg. “Het is eigenlijk heel simpel. De druk moet eraf”, zegt Carola heel stellig. “Anders kan een plek ondanks goede wondzorg toch verder achteruitgaan.”
Wacht daarom niet tot een wond groot of diep is. Een drukplek kan uiteindelijk ook leiden tot een infectie, koorts en andere gezondheidsproblemen.
Bij twijfel: vraag advies bij De Hoogstraat
Je hoeft niet te wachten tot je zeker weet dat er iets mis is. “Juíst als je twijfelt, kun je ons bellen”, benadrukt Esther. “Door vroeg mee te kijken, kunnen we soms met een kleine aanpassing een groter probleem voorkomen. We zien het helaas te vaak mis gaan. ”
De huisarts en thuiszorg kunnen een belangrijke rol spelen bij de verzorging van een wond. Bij een dwarslaesie is daarnaast specifieke kennis nodig over bijvoorbeeld drukverdeling, zitten, liggen en hulpmiddelen.
Thuiszorg symposium voor thuiszorgverpleegkundigen
“We helpen hen graag met advies en kennis, samen kom je verder en het voorkomt een hoop”. We organiseren dinsdag 10 november het symposium Thuis in dwarslaesiezorg’. Juist voor de thuiszorgverpleegkundigen. Wijs ze er vooral op!
Goed om te onthouden: kijk regelmatig naar je huid, check waarop en hoe je zit en ligt, en kom in actie als iets verandert. Zo kunnen een paar kleine gewoontes een groot verschil maken.
De genoemde termijnen zijn richtlijnen. Hoe vaak een kussen of matras gecontroleerd, opgepompt of vervangen moet worden, hangt af van het type hulpmiddel, het gebruik en de persoonlijke situatie. Volg daarom ook de voorschriften van de fabrikant en het advies van je behandelaar of leverancier.
