Sinds de zomer van 2010 staat er in De Hoogstraat een Lokomat. Dit is een automatische looprobot, waarmee het lopen geoefend wordt. Het biedt ondersteuning bij de revalidatie van mensen die herstellen van een beroerte of een gedeeltelijke verlamming. In Nederland zijn er enkele centra die al ervaring hebben met de Lokomat. Er zijn concrete aanwijzingen dat dit apparaat ondersteuning biedt bij de revalidatie van mensen die op het grensvlak zitten van net wel of net niet kunnen lopen. De belangrijkste aanwijzingen komen hierbij van patiënten die de kans hebben gekregen om gebruik te maken van de Lokomat en van hun behandelaars. De Lokomat kon worden aangeschaft met de hulp van Het Revalidatiefonds en de Sponsor Bingo Loterij. De Hoogstraat en het Revalidatiefonds willen ervaring opdoen met de toepassing van dit apparaat tijdens en na de revalidatie.
Het afgelopen jaar is er in De Hoogstraat veel tijd besteed aan het leren werken met de Lokomat. Er heeft scholing en training plaatsgevonden van 6 fysiotherapeuten in het gebruik van het apparaat en er is ‘proef gedraaid’ met revalidanten met verschillende aandoeningen. Daarnaast is er met een studie in de internationale literatuur onderzocht voor welke revalidanten de Lokomat een zinvolle behandelvorm zou kunnen zijn.
De afgelopen maanden is de Lokomat bij meerdere opgenomen revalidanten gebruikt als aanvulling op de reguliere behandeling. Dit betrof met name mensen met een dwarslaesie met een gedeeltelijke verlamming (beperkte sta-of loopfunctie mogelijk). Daarnaast is de Lokomat op kleinere schaal gebruikt bij mensen met een beroerte in de vroege fase, bij jongeren met een dwarslaesie met beperkte sta-of loopfunctie en bij jongeren met niet aangeboren hersenletsel en jongeren met een gedeeltelijke dwarslaesie.
Het gebruik van de Lokomat voor klinisch opgenomen revalidanten met een dwarslaesie
Met de ervaring die de therapeuten hebben opgedaan, kan het gebruik van de Lokomat nu verder worden uitgebreid. Dit betreft met name het gebruik van de Lokomat voor mensen met een motorisch incomplete dwarslaesie in de fase na het ontstaan van de dwarslaesie. Bij deze revalidanten is er in de eerste maanden na het ontstaan van de dwarslaesie een kans op verbetering van de sta- en of loopfunctie en kan de Lokomat mogelijk bijdragen aan dit herstel. Het is het streven van het dwarslaesieteam om vanaf 1 oktober 2011 bij iedereen die wordt opgenomen met een motorisch incomplete dwarslaesie (=diagnose ASIA C en D) en waarbij er sprake is van enige sta- en/ of loopfunctie de Lokomat als aanvullende behandelvorm op de reguliere oefenmethodes te overwegen.
De Lokomat is niet voor iedereen geschikt of zinvol. Zo leggen de afmetingen van het apparaat bepaalde restricties op ten aanzien van de toepassing: het lichaam moet adequaat en veilig gefixeerd kunnen worden aan de robot. Daarnaast moet men lange tijd in het apparaat kunnen staan, wat veel vraagt van de algehele conditie.
Om veilig en zinvol gebruik van de Lokomat te garanderen, beoordelen de geschoolde fysiotherapeuten aan de hand van een aantal testen en in enkele proefsessies met de Lokomat of deze behandelvorm een bijdrage kan leveren aan de behandeling.
Poliklinische behandeling met de Lokomat
De opgedane ervaring met de Lokomat maakt het mogelijk om per 1 oktober 2011 deze behandelvorm ook - in beperkte omvang - mogelijk te maken voor poliklinische revalidanten. Dit betreft met name mensen met een motorisch incomplete dwarslaesie met een beperkte sta- en loopfunctie (minimaal ASIA C), waarbij er een duidelijke hulpvraag is ten aanzien van het staan en lopen. De mate waarin de Lokomat voor deze poliklinische revalidanten kan worden ingezet is beperkt doordat klinische revalidanten voorrang krijgen en de uren die voor de therapeuten gereserveerd zijn voor de Lokomat ook gelimiteerd zijn. Komend jaar zal de ervaring uitwijzen hoe dit werkt en zal in beperkte mate geëxperimenteerd worden met het uitbreiden van poliklinische behandelingen met de Lokomat voor bijvoorbeeld jongeren en volwassenen met diverse vormen van hersenletsel, waarbij een hulpvraag ligt op het gebied van staan en/ of lopen.
Mensen met een incomplete motorische dwarslaesie met een hulpvraag ten aanzien van het staan en of lopen kunnen zich aanmelden bij de revalidatiearts op de polikliniek van De Hoogstraat. Allereerst zal de revalidatiearts lichamelijk onderzoek doen naar de huidige sta en loopfunctie en de hulpvraag in kaart brengen. Vervolgens zal de patiënt 1 uur bij de fysiotherapeut worden ingepland om te beoordelen of de Lokomat geïndiceerd is, waarna 3 proefsessies plaatsvinden om de Lokomat adequaat in te stellen. Na deze 3 proefsessies zal besloten worden of een training van 3 weken (6 keer Lokomat) gestart kan worden. Tussen de verschillende momenten (consult revalidatie arts, fysiotherapeut, proefsessies, training) kunnen wachttijden zitten.
Gebruik van de Lokomat in de kinderrevalidatie
De Hoogstraat is nog terughoudend in het gebruik van de Lokomat in de kinderrevalidatie. De wetenschappelijke bewijsvoering voor het nut van het gebruik van de Lokomat bij kinderen is niet of zeer beperkt voorhanden. Conform de afspraken hierover met het Revalidatiefonds wil De Hoogstraat een bijdrage leveren aan de kennisontwikkeling op dit gebied maar dat vraagt voldoende voorbereiding, deskundigheid van de behandelaars en in deze fase een nog zeer selectief gebruik. Wij zijn ervan overtuigd dat deze "voorzichtige" aanpak de veiligheid waarborgt en op termijn bijdraagt aan de kwaliteit van de behandeling.
Terug naar het overzicht
